Гарэцкі Максім Іванавіч (1893) - Гісторыя версій

Bahach на 23:30, 12 лютага 2018

2018-02-12T23:30:00Z

Bahach на 17:24, 18 верасня 2017

2017-09-18T17:24:40Z

Bahach: /* Біяграфія */

2017-09-18T17:24:23Z

‎Біяграфія

Bahach на 17:21, 18 верасня 2017

2017-09-18T17:21:10Z

Bahach на 17:16, 18 верасня 2017

2017-09-18T17:16:37Z

Bahach на 17:15, 18 верасня 2017

2017-09-18T17:15:16Z

Bahach на 17:06, 18 верасня 2017

2017-09-18T17:06:56Z

Bahach: /* Біяграфія */

2017-09-18T17:05:58Z

‎Біяграфія

Bahach на 16:31, 18 верасня 2017

2017-09-18T16:31:13Z

Bahach на 14:58, 18 верасня 2017

2017-09-18T14:58:18Z

@@ Радок 3: / Радок 3: @@
 |подпіс да фатаграфіі=Гарэцкі Максім Іванавіч, 1937 г.
 |імя па-руску=Горецкий Максим Иванович
-|дата нараджэння=06.02.1893
+|дата нараджэння=18.02.1893
 |месца нараджэння=Магілёўская губ., Мсціслаўскі павет (Магілёўская вобл., Мсціслаўскі раён), в. Малая Багацькаўка
 |пол=мужчына

@@ Радок 10: / Радок 10: @@
 |адукацыя=няск. вышэйшая
 |прафесія / месца працы=Тэрміналагічная камісія БелАН
-|месца пражывання=БССР, г. Мінск
+|месца пражывання=БССР, г. Мінск, вул. Заслаўская, д. 5, кв. 1
 |дата расстрэлу=10.02.1938
 |месца смерці=РСФСР, Смаленская вобл., г. Вязьма, турма НКУС

@@ Радок 46: / Радок 46: @@
 Нарадзіўся 6 (18) лютага 1893 г. у в. Малая Багацькаўка (Мсціслаўскі павет, Магілёўская губерня) у сялянскай малазямельнай сям'і. Вучыўся ў школе граматы ў вёсцы Вялікая Багацькаўка. Потым некалькі гадоў ён у сяле Вольша Аршанскага павета ў царкоўна-прыходскай школе. Ужо ў той час Гарэцкі пачынае цікавіцца беларускай літаратурай і пачынае свядома карыстацца беларускай мовай. У 1908 г. Гарэцкі скончыў вучобу ў двухкласнай настаўніцкай школе ў Вольшы і атрымаў магчымасць быць настаўнікам. У 1909 г. Максім Гарэцкі паступіў у каморніцка-агранамічную вучэльню ў Горы-Горках, якую скончыў у 1913 г. У вучэльні пад кіраўніцтвам Максіма было створана невялікае таварыства аматараў беларускай літаратуры. Сябры гуртка пісалі невялікія допісы ў «Нашу Ніву». Па размеркаванні накіраваны ў Вільню.
 [[File:Maksim i Hauryla Hareckija.jpg|400px|thumb|Максім Гарэцкі (справа) са сваім братам Гаўрылам Гарэцкім, 1926 г.]]
 Чарцёжнік, каморнік землеўпарадкавальных камісій Віленскай губерні (Вільня, 1913—1914). Каб не ісці на службу звычайным салдатам на 3 гады, Гарэцкі пачынае адбыванне вайсковай павіннасці ў якасці «вальнапісанага» царскай арміі 1 ліпеня 1914 года, яго накіравалі ў артылерыйскую брыгаду ў Вільню (2-я батарэя 27-й артылерыйскай брыгады). Гэта супала з пачаткам Першай сусветнай вайны. Максім трапіў на фронт ужо 24 ліпеня і ўдзельнічаў у жорсткіх баях. Найбольш страшны бой быў 27 жніўня пад Аленбургам (Прусія), за гэты бой Максім быў узнагароджаны Георгіеўскім крыжам 4-й ступені. 25 кастрычніка пад Герытэнам быў паранены. У студзені 1916 г. пасланы вучыцца ў Паўлаўскае ваеннае вучылішча ў Петраградзе, дзе атрымаў чын прапаршчыка.
 З восені 1917 года жыў у Смаленску, працаваў у газеце «Известия Смоленского Совета депутатов», "Звязяда". Разам з рэдакцыяй «Звязды» пераехаў у Менск, потым у Вільню (пачатак студзеня 1919). Там працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры Віленскай беларускай гімназіі, выкладчыкам Беларускіх настаўніцкіх курсаў і Вышэйшых літоўскіх педагагічных курсаў. Супрацоўнічаў з газетамі «Беларускія ведамасці», «Беларускі звон». Рэдактар і выдавец газеты «Наша думка» (снежань 1920 — ліпень 1921), «Беларускія ведамасці» (з верасня 1921). Максім Гарэцкі быў сябрам Таварыства беларускай школы, Беларускага навуковага таварыства, Беларускага выдавецкага таварыства. Разам з Сымонам Рак-Міхайлоўскім, Антонам Луцкевічам, Аркадзем Смолічам, Францішкам Аляхновічам і іншымі беларускімі дзеячамі стаў ініцыятарам скаўцкага руху ў Віленскай беларускай гімназіі. У 1919 г. пачала дзейнічаць Народная Рада БНР, старшынёй якой стаў Пятро Крачэўскі. Максім Гарэцкі ўвайшоў у склад прэзідыума Рады БНР. У 1919 годзе ў Вільні Максім Гарэцкі пабраўся шлюбам з Леанілай Усцінаўнай Чарняўскай.
 [[File:Harecki Maksim 4.jpg|400px|thumb|З жонкай Леанілай, дзецьмі Галінай і Леанідам, 1920-я гг.]]
 У студзені 1922 г. перад выбарамі ў Віленскі сойм, быў арыштаваны польскімі ўладамі як цяжкі палітычны злачынца. Быў абвінавачаны ў прыналежнасці да партыі камуністаў, арганізацыі замаху на дзяржаўную ўладу, друкаванай і вуснай агітацыі, атрыманні грошай ад камуністаў. Такія дзеянні паводле польскага КК маглі карацца смерцю або катаргай. Зняволены ў Лукішскай турме ў Вільні. У выніку пратэстаў за мяжой супраць масавых арыштаў беларускіх і літоўскіх дзеячоў прымусова з іншымі арыштаванымі дзеячамі высланы ў Латвію. Там жыў у Дзвінску, дзе выкладаў на Беларускіх настаўніцкіх курсах. У Дзвінску Максіма паўторна арыштавалі, даставілі ў Вільню, дзе трымалі пад вартай каля трох тыдняў, пасля чаго адпусцілі пад заклад у 10 тыс. польскіх марак.
@@ Радок 56: / Радок 60: @@
 снежня 1928 г. разам з Якубам Коласам, Змітраком Бядулем, Вацлавам Ластоўскім, Сцяпанам Некрашэвічам, Язэпам Дылам, Уладзіславам Галубком, Фларыянам Ждановічам, Міхайлам Грамыкам напісалі хадатайніцтва ў абарону Францішка Аляхновіча. Разам з іншымі беларускімі дзеячамі стаў аб'ектам кампаніі «крытыкі» ў друку (1929).
 [[File:Harecki Maksim 3.jpg|400px|thumb|Фотаздымак са следчай справы, 1930-я]]
 Арыштаваны 19 ліпеня 1930 г. у Менску па адрасе вул. Заслаўская, д. 5, кв. 1. Абвінавачаны па сфабрыкаванай справе Саюза вызвалення Беларусі, у красавіку — маі 1931 асуджаны да высылкі на пяць гадоў у горад Вятку. У Вятцы спачатку працаваў землякопам, потым чарцёжнікам, тэхнікам-каштарыснікам мясцовай фабрыкі вучэбных дапаможнікаў і землеўладкавальнікам. У пачатку лета 1932 г. Леаніла Усцінаўна разам з дзецьмі пераехала ў Вятку, і ўжо 3 чэрвеня 1932 г. Гарэцкі жыў разам з сям'ёй. Спачатку жылі ў малым (9м²) прахадным пакойчыку, пазней атрымалі яшчэ адзін. Жонка пачала працаваць сакратаркай, у хуткім часе перайшла ў дзіцячы сад выхавацелькай. У Вятцы сустракаліся з іншымі сасланымі беларускімі «нацдэмамі», якіх выслалі ў Вятку і суседнія месцы: Адамам Бабарэкам, Уладзімірам Пічэтам, Нічыпарам Чарнушэвічам. 21 ліпеня 1935 г. Максіму Гарэцкаму выдадзена даведка аб яго вызваленні, на наступны дзень ён атрымаў пашпарт. Можна было ехаць бліжэй да граніцы Беларусі. Ехаць у Менск ён не адважыўся, бо ведаў адносіны ўладаў да сябе.

@@ Радок 8: / Радок 8: @@
 |нацыянальнасць=беларус
 |сацыяльнае паходжанне=сялянскае
 |прафесія / месца працы=Тэрміналагічная камісія БелАН
 |месца пражывання=БССР, г. Мінск

@@ Радок 35: / Радок 35: @@
 [[Катэгорыя:Паэты і пісьменнікі]]
 [[Катэгорыя:Фотаздымкі]]
 {{Шаблон:Рэпрэсаваныя сваякі

@@ Радок 21: / Радок 21: @@
 |артыкул 1=58-4; 58-7; 58-11 КК РСФСР
 |прысуд 1=5 гадоў высылкі
-|месца адбываньня 1=РСФСР, Смаленская вобл., г. Вятка
+|месца адбываньня 1=РСФСР, г. Вятка
 |дата вызвалення 1=21.07.1935
 |дата рэабілітацыі 1=15.11.1957
 |кім рэабілітаваны 1=Суд. кал. па крым. справах Вярх. суду БССР
-|дзе і кім арыштаваны 2=РСФСР, Смаленская вобл., п. Пасочня (г. Кіраў)
+|дзе і кім арыштаваны 2=РСФСР, Смаленская вобл., пас. Пясочня
 |дата арышту 2=04.11.1937
 |кім асуджаны 2=Тройка НКУС Смаленскай вобл. РСФСР

@@ Радок 39: / Радок 39: @@
 }}
 ==Біяграфія==
-ГАРЭЦКІ Максім Іванавіч, нар. 06.02.1893 у в. М. Багацькаўка Мсьціслаўскага р-ну Аршанскай акругі, беларус, зь сялян, навуковы супрацоўнік Беларускай акадэміі навук, Менск. Арыштаваны 30.07.16. Асуджаны 31.04.10 калегіяй ОГПУ за а/с дзейнасьць паводле арт. 58/4,7,10,11 КК на 5 гадоў высылкі, г. Вятка. 57.11.15 справу пераглядала Суд. кал. па крым. справах Вярх. суду БССР. КГБ РБ 20951-с
+Нарадзіўся 6 (18) лютага 1893 г. у в. Малая Багацькаўка (Мсціслаўскі павет, Магілёўская губерня) у сялянскай малазямельнай сям'і. Вучыўся ў школе граматы ў вёсцы Вялікая Багацькаўка. Потым некалькі гадоў ён у сяле Вольша Аршанскага павета ў царкоўна-прыходскай школе. Ужо ў той час Гарэцкі пачынае цікавіцца беларускай літаратурай і пачынае свядома карыстацца беларускай мовай. У 1908 г. Гарэцкі скончыў вучобу ў двухкласнай настаўніцкай школе ў Вольшы і атрымаў магчымасць быць настаўнікам. У 1909 г. Максім Гарэцкі паступіў у каморніцка-агранамічную вучэльню ў Горы-Горках, якую скончыў у 1913 г. У вучэльні пад кіраўніцтвам Максіма было створана невялікае таварыства аматараў беларускай літаратуры. Сябры гуртка пісалі невялікія допісы ў «Нашу Ніву». Па размеркаванні накіраваны ў Вільню.