Ржэўскі Браніслаў Андрэевіч (1905) - Гісторыя версій

Bahach: /* Біяграфія */

2017-07-15T16:04:06Z

‎Біяграфія

Bahach на 15:53, 15 ліпеня 2017

2017-07-15T15:53:09Z

Bahach на 15:52, 15 ліпеня 2017

2017-07-15T15:52:18Z

Bahach: Новая старонка: '{{Шаблон:Фармуляр |фотаздымак=Branislau Rzeuski.jpg |подпіс да фатаграфіі=Браніслаў Ржэўскі ў лагер...'

2017-07-15T15:50:49Z

Новая старонка: '{{Шаблон:Фармуляр |фотаздымак=Branislau Rzeuski.jpg |подпіс да фатаграфіі=Браніслаў Ржэўскі ў лагер...'

Новая старонка

{{Шаблон:Фармуляр
|фотаздымак=Branislau Rzeuski.jpg
|подпіс да фатаграфіі=Браніслаў Ржэўскі ў лагеры. Крыніца: Радыё Рацыя
|дата нараджэння=25.03.1905
|месца нараджэння=Мінская губ., Барысаўскі павет (Мінская вобл., Барысаўскі раён), в. Добрыцкае
|пол=мужчына
|адукацыя=вышэйшая
|прафесія / месца працы=Старэйшы выкладчык Гродзенскага педагагічнага інстытута; кандыдат філалагічных навук
|месца пражывання=БССР, г. Гродна
|дата смерці=10.02.1980
|месца смерці=БССР, г. Гродна
|крыніцы дадзеных=[http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19754 Маракоў Л.У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, т. II];
|дзе і кім арыштаваны 1=БССР, г. Гродна
|дата арышту 1=16.02.1957
|дата асуджэння 1=25.03.1957
|кім асуджаны 1=Гродзенскі абласны суд
|артыкул 1=72 КК БССР
|прысуд 1=7 гадоў пазбаўлення волі
|месца адбываньня 1=РСФСР, Дуброўлаг
|дата вызвалення 1=1961
|дата рэабілітацыі 1=29.03.1990
}}

[[Катэгорыя:Фотаздымкі]]
[[Катэгорыя:Адкрыты спіс]]

==Біяграфія==

← Папярэдн. версія		Версія ад 16:04, 15 ліпеня 2017
Радок 32:		Радок 32:

	==Біяграфія==		==Біяграфія==
		+	'''Браніслаў Ржэўскі''' — беларускі літаратуразнаўца і педагог. Кандыдат філалагічных навук (1952).
		+
		+	Нарадзіўся 25 сакавіка 1905 у в. Добрыцкае Барысаўскага павета. У 1927 г. скончыў педагагічны тэхнікум у Барысаве і да 1930 г. працаваў настаўнікам у сёлах Гомельшчыны. У перыяд з 1930 па 1940 гг. скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут, працаваў у розных адукацыйных установах Магілёва. З сакавіка 1940 да чэрвеня 1941 гг. працаваў дырэктарам польскай сярэдняй школы імя А. Міцкевіча ў Баранавічах.
		+
		+	Падчас Другой сусветнай вайны прымаў удзел у савецкім партызанскім руху ў Беларусі. На тэрыторыі Баранавіцкай вобласці стварыў падпольную дыверсійную групу «Барыса», якой і кіраваў. Група ўвайшла ў кантакт і падтрымлівала сувязь з савецкімі партызанамі — брыгадай імя Суворава. Быў прызначаны рэдактарам газеты «Перамога» (орган Новамышскага райкома КП(б)Б).
		+
		+	З кастрычніка 1944 па 1955 гг. працаваў выкладчыкам і загадваў кафедрай мовы і літаратуры ў Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце. Стварыў гурток па зборы і вывучэнні вуснай народнай творчасці, фальклору перыяду Другой сусветнай вайны. Уваходзіў у склад Камісіі па зборы матэрыялаў аб злачынствах нямецкіх акупацыйных улад на тэрыторыі Баранавіцкай вобласці. У 1952 г. абараніў дысертацыю пра творчасць беларускага паэта М. Танка. У 1955 г. пераязджае ў Гродна і да 1957 г. выкладаў беларускую літаратуру ў Гродзенскім педагагічным інстытуце імя Я. Купалы.
		+
		+	У сярэдзіне 1950-х праводзіць уласную кампанію публічных зваротаў да ўлад — піша лісты ў цэнтральныя беларускія газеты і ва ўстановы, звяртаецца да вядомых дзеячоў БССР. У зваротах у рэзкай форме выказваецца пра нацыянальную палітыку, якая праводзілася ў савецкімі ўладамі Беларусі, пра адміністрацыйныя абмежаванні выкарыстання беларускай мовы ў сферы адукацыі, культуры і публічнага жыцця. Акрамя таго, арганізуе напісанне студэнтамі Гродзенскага педагагічнага інстытута заяў пра становішча нацыянальнай школы.
		+
		+	16 лютага 1957 г. Ржэўскі арыштаваны на лекцыі ў інстытуце, у яго доме быў праведзены ператрус. 21 лютага 1957 г. праведзены паўторны ператрус, у выніку якога з асабістай бібліятэкі былі канфіскаваны кнігі, пераважна выдадзеныя ў міжваенны перыяд у Заходняй Беларусі, кнігі беларускіх антыкамуністычных аўтараў (Ф. Аляхновіча, ксяндза А. Станкевіча і інш.), а таксама польскія кнігі. Былі канфіскаваны баявыя ўзнагароды, а таксама рукапісы вершаў, у якіх Ржэўскі называў Сталіна забойцам, Неронам і Чынгізханам, заклікаў беларусаў да вызвалення. У абарону Ржэўскага была праведзена грамадская кампанія. Сяляне в. Скарчава, дзе ў пачатку вайны жыў Ржэўскі, сабралі 35 подпісаў пад зваротам у яго абарону. Асобна склала хадайніцтва група мясцовых дэпутатаў.
		+
		+	25 сакавіка 1957 Ржэўскі асуджаны Гродзенскім абласным судом паводле арт. 72 Крымінальнага кодэкса БССР на 7 год пазбаўлення волі. Знаходзячыся ў зняволенні, Ржэўскі працягваў сваю кампанію петыцый. Так, 10 кастрычніка 1957 г. ён накіраваў члену Прэзідыума ЦК КПСС К. Фурцавай ліст пра становішча беларускай мовы ў БССР.
		+
		+	Свой тэрмін Ржэўскі адбываў у ДубраўЛАГе (Мардовія). У 1959 г. жонка зняволенага Аляксандра звярталася ў Вярхоўны суд БССР з пратэстам на прысуд. Але ёй адказалі, што «оснований для принесения протеста по делу не имеется, поскольку мера наказания определена осуждённому в соответствии с содеянным, с учётом степени вины осуждённого и общественной опасности совершённого им преступления...». У 1961 г. Пленум Вярхоўнага суда БССР усё ж такі перагледзеў справу і датэрмінова (на 3 гады) вызваліў Ржэўскага.
		+
		+	Пасля вяртання ў Гродна Ржэўскі апынуўся ў цяжкай атмасферы ізаляцыі — ён пісаў літаратуразнаўчыя артыкулы і рэцэнзіі, але публікаваць іх было забаронена; шлях у вышэйшую школу для яго быў закрыты. Удалося ўладкавацца выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры ў сярэдняй школе. За домам быў арганізаваны нагляд КДБ.
		+
		+	У 1989 г. беларускі часопіс «Крыніца» ўпершыню апублікаваў фрагмент успамінаў пра Ржэўскага. Рэдакцыя гэтага ж часопіса і сям'я Ржэўскага звярнуліся ў пракуратуру з хадайніцтвам аб рэабілітацыі. 29 сакавіка 1990 г. Пленум Вярхоўнага суда СССР рэабілітаваў Ржэўскага у сувязі з адсутнасцю складу злачынства.

@@ Радок 28: / Радок 28: @@
 [[Катэгорыя:Фотаздымкі]]
 [[Катэгорыя:Адкрыты спіс]]
 ==Біяграфія==

@@ Радок 5: / Радок 5: @@
 |месца нараджэння=Мінская губ., Барысаўскі павет (Мінская вобл., Барысаўскі раён), в. Добрыцкае
 |пол=мужчына
 |адукацыя=вышэйшая
 |прафесія / месца працы=Старэйшы выкладчык Гродзенскага педагагічнага інстытута; кандыдат філалагічных навук
@@ Радок 13: / Радок 14: @@
 |дзе і кім арыштаваны 1=БССР, г. Гродна
 |дата арышту 1=16.02.1957
 |дата асуджэння 1=25.03.1957
 |кім асуджаны 1=Гродзенскі абласны суд
@@ Радок 18: / Радок 20: @@
 |прысуд 1=7 гадоў пазбаўлення волі
 |месца адбываньня 1=РСФСР, Дуброўлаг
-|дата вызвалення 1=1961
+|дата вызвалення 1=16.01.1961
 |дата рэабілітацыі 1=29.03.1990
 }}
 [[Катэгорыя:Фотаздымкі]]
 [[Катэгорыя:Адкрыты спіс]]
 ==Біяграфія==